Soms zijn het niet de grote dingen die je bijblijven. Soms is het één zin in een rapportage. “Meneer lag te slapen met een glimlach.”
In Zuid Holland begeleiden we een meneer met vasculaire dementie. Overdag is hij vaak onrustig. Niet omdat hij lastig wil zijn. Integendeel. Stel je eens voor hoe zijn wereld eruitziet. Mensen willen iets van hem. Dan weer wassen. Dan weer eten. Dan weer een activiteit. Ondertussen lopen er onbekende mensen om hem heen en hangen er allerlei draden aan zijn lichaam. Hij begrijpt niet meer waarom. Het voelt niet pluis.
’s Nachts krijgt meneer een plukpak aan zodat hij zijn infuus niet kan verwijderen. Begrijpelijk vanuit veiligheid. Maar voor hem voelt het als nog meer beperking en nog meer onbegrip. Hij reageert defensief en soms verbaal agressief. Jonge zorgmedewerkers vinden het spannend. Wat als hij hen vastpakt? Of wegduwt? Niemand wil hem pijn doen en niemand wil zelf pijn of ongemak ervaren.
Er wordt inmiddels anders gepland. Er is altijd een ervaren collega aanwezig. Soms wordt er zelfs iemand van een andere afdeling ingezet. Eigenlijk is het voor niemand fijn. Vooral niet voor meneer en zijn dierbaren.
Meer medicatie bleek geen oplossing. Meer oxazepam betekende niet automatisch meer rust. Integendeel. Slechter slapen zorgde juist voor meer vermoeidheid en een sterker gevoel van onveiligheid.
Daarom begonnen we bij iets anders. Niet bij het gedrag, maar bij de mens. Met behulp van een psychobiografische anamnese brachten we de positieve herinneringen en ervaringen van meneer in kaart. Deze koppelden we aan geur. Daarnaast keken we naar de neurologische eigenschappen van verschillende geurprofielen. De keuze viel op een zachte houtgeur uit het Harmony profiel. Rustig, vertrouwd en comfortabel.
We begonnen met een rustige ingeuring. Niet te veel en niet te sterk. Stap voor stap werd de geurtoon aangepast totdat we merkten dat er iets veranderde. De eerste reacties kwamen vanuit de zorg. “Bijzonder wat zo’n simpel geurtje kan doen.”
Maar was het echt de geur? Of gewoon een goede dag?
De dagen werden weken. De weken werden maanden. En de veranderingen bleven zichtbaar. Meneer leek comfortabeler. Er waren minder spanningen en meer rust.
Toen kwam de vraag: “Zullen we het plukpak eens weglaten?” Voorzichtig werd het geprobeerd. Tot ieders verbazing bleef het goed gaan. Geen strijd meer om het pak aan te trekken. Geen twee vermoeide verzorgenden die samen een gevecht moesten leveren. Geen onnodige spanning. Wel een tevreden meneer.
De volgende ochtend verscheen er een korte notitie in de rapportage. “Meneer lag te slapen met een glimlach.”
Persoonlijk verzamel ik kippenvelmomenten. Deze krijgt een gouden randje. Want dit is waarom we doen wat we doen. Niet omdat geur alles oplost. Niet omdat dementie verdwijnt. Maar omdat we zien dat de scherpe randjes van oncomfortabel gedrag eraf kunnen gaan.
Niet altijd. Niet volledig. Maar soms net genoeg om iemand weer comfortabeler te laten zijn. En als daardoor een meneer met dementie rustig kan slapen, verzorgenden met meer vertrouwen hun werk kunnen doen en familie hun dierbare weer even ziet ontspannen, dan is dat er eentje voor in de boeken.
Achter onrust, boosheid en verzet schuilt vaak geen lastig gedrag, maar een mens die zich onveilig, verward of onbegrepen voelt.
Door positieve herinneringen, neurologische kennis en geurondersteuning samen te brengen, ontstaat er soms ruimte voor iets heel eenvoudigs.
Rust.
En af en toe zelfs een glimlach in de nacht.
Wil je weten wat geurondersteuning voor jouw omgeving kan betekenen? Meld je dan aan voor een vrijblijvend gesprek!
