Je zintuigen zijn de hele dag aan het werk. Ook nu, terwijl je dit leest. Ze stellen steeds dezelfde vraag: ben ik hier veilig? Kan ik ontspannen? Of moet ik alert blijven?
Ieder mens heeft dat, ieder dier ook. Voor de een is het magie, voor de ander zo gewoon als elke dag. En juist daardoor staan we er zelden bij stil. Terwijl het bepaalt hoe we ons voelen in een ruimte. Of we blijven. Of we terugkomen.
Je kent het moment vast: je stapt ergens binnen en je schouders zakken. Of ze gaan juist omhoog. Je weet vaak niet waarom. Je lijf wel.
Van al onze zintuigen staat reuk het dichtst bij ons gevoel. Een geur hoeft in het brein niet eerst langs de ‘receptie’. Hij komt vrijwel direct aan in de amygdala en de hippocampus: de plekken van emotie en herinnering. Je voelt al iets, nog voordat je erover nadenkt. En wat je voelt, stuurt wat je doet.
Daarom kan geur, mits subtiel ingezet, een omgeving vriendelijker maken. Geen parfumwolk die je opvalt, wel een zachte geurondersteuning op de achtergrond die zegt: je bent welkom, je mag hier zijn.
Toch spreek ik regelmatig ontwerpers die hier nooit over hebben gehoord. Biophilic design is gelukkig inmiddels bijna vanzelfsprekend: daglicht, planten, hout, water, zicht op groen. Prachtig, want we weten dat natuur ons brein tot rust brengt.
Maar kijk eens wat we daarvan meenemen. Vooral wat we kunnen zien. Terwijl biophilic design juist ook gaat over de niet-zichtbare verbinding met de natuur: geluid, aanraking én geur.
Een bos ruik je al voordat je het ziet. Denk aan de geur van regen op warme grond, of van dennen na een wandeling. Juist dat deel, het zintuig dat het dichtst bij onze emotie zit, blijft vaak buiten de tekening. Bijzonder, toch?
Ik zie dat niet als verwijt. Ik snap ook waarom het lastig is. Probeer geur maar eens uit te leggen aan een opdrachtgever.
Tot je ziet wat geur doet.
Dan zie je het in kleine dingen. Mensen die rustiger binnenkomen. Een team dat zegt dat de ruimte ‘anders voelt’. Bezoekers die net wat langer blijven.
Daarom praten we bij Sense to Connect liever niet alleen óver geur, maar laten we het zien. Onze werkwijze is lokaal, tastbaar en duidelijk:
Zo wordt gebakken lucht iets waar je aan tafel over kunt praten. Met cijfers, en met de verhalen van de mensen die er elke dag zijn. Benieuwd hoe we dat doen? Lees meer op onze onderzoekspagina.
Om geur een vaste plek te geven in het ontwerp, is Sense to Connect aangesloten bij de Biophilic Design Academy. Zo werken we samen met ontwerpers en architecten aan ruimtes waarin geur gewoon meedoet, naast daglicht, groen en natuurlijke materialen.
Want wie ontwerpt voor mensen, ontwerpt voor al hun zintuigen. Ook voor het zintuig dat je niet ziet, maar dat altijd je emotie vertaalt.
Dus mijn vraag aan jou: waar word jij blij van als je ergens binnenkomt? En hoe vaak heb je daarbij aan geur gedacht?
Wat is biophilic design?
Biophilic design is een ontwerpbenadering die mensen in gebouwen verbindt met de natuur, bijvoorbeeld via daglicht, planten, natuurlijke materialen en water. Het doel is een omgeving waarin mensen zich rustiger, gezonder en prettiger voelen.
Hoort geur bij biophilic design?
Ja. Naast zichtbare elementen gaat biophilic design ook over de niet-visuele verbinding met de natuur: geluid, aanraking en geur. Natuurlijke geuren, zoals die van hout, dennen of regen, maken die verbinding voelbaar zonder dat je ze ziet.
Waarom werkt geur zo direct op ons gevoel?
Geurprikkels komen vrijwel direct aan in de amygdala en de hippocampus, de hersengebieden voor emotie en herinnering. Daardoor roept een geur al een gevoel op voordat je er bewust over nadenkt.
Hoe maak je het effect van geur meetbaar?
Sense to Connect doet een nulmeting zonder geur, zet daarna subtiel geur in en meet opnieuw in dezelfde setting. Zo wordt zichtbaar wat geurondersteuning in die specifieke ruimte doet.
Bronnen: Browning, W.D., Ryan, C.O. & Clancy, J.O. (2014). 14 Patterns of Biophilic Design. Terrapin Bright Green. · Herz, R.S. (2016). The Role of Odor-Evoked Memory in Psychological and Physiological Health. Brain Sciences, 6(3), 22.
Geur meenemen in jouw ontwerp?
Ben je ontwerper, architect of opdrachtgever? Plan een vrijblijvend gesprek. Samen ontdekken we wat geur voor jouw ruimte kan betekenen, van eerste idee tot meetbaar resultaat.
Wil je weten wat geurondersteuning voor jouw omgeving kan betekenen? Meld je dan aan voor een vrijblijvend gesprek!
