Op de psychogeriatrische afdeling van Frankeland in Schiedam zetten we al jaren geur in. Wat begon als geuronderzoek in de gangen, groeide uit tot persoonlijke geurondersteuning op de kamers. Het resultaat: de stankoverlast verdween, bewoners sliepen beter door en de afdeling werd rustiger.
In het kort
Klant: Frankeland (Frankelandgroep), psychogeriatrische afdeling
Sector: zorg, psychogeriatrie
Plaats: Schiedam
Vraag: minder onrust, betere nachtrust en geen stankoverlast op de gang
Aanpak: geuronderzoek met nulmeting en meting met geur, daarna persoonlijke geurondersteuning op de kamers
Geur: Friendly Amber op de gangen (sfeerprofiel Comfort), geurmachine Brugge
Resultaat: 80% minder onvoldoendes voor de gang en tot 60% minder bewoners die ’s nachts uit bed komen
De vraag
Op de afdeling woonden 34 bewoners. Er was veel onrust: bewoners sliepen slecht, liepen ’s nachts rond, riepen en maakten elkaar onrustig. Rond de dienstwissel in de middag wilden veel bewoners “naar huis”. ’s Nachts kwamen bewoners regelmatig uit bed. De nachtdienst had het er zo druk mee, dat er een extra collega werd ingeroosterd. Daarnaast hing er vooral ’s ochtends een vervelende geur van urine en de waskarren op de gang.
De vraag van de afdeling was helder: kan geur zorgen voor minder onrust, betere nachten en geen stankoverlast meer?
De aanpak
We startten eind 2020, midden in de coronaperiode, met een geuronderzoek in de gangen. Op basis van een psychobiografische anamnese van de bewoners kozen we een geur waar de groep als geheel goed op reageert. Het zorgpersoneel kreeg een klinische les over de werking van geur en vulde vragenlijsten in, zowel zonder als met geur. Frankeland wilde alleen de gangen van geur voorzien. Dat was een uitdaging, want voor betere nachtrust zetten we geur normaal op de kamer in. Toen corona op de afdeling kwam en wij niet meer naar binnen mochten, stonden de geurmachines nog op het laagste niveau. Daarmee zijn we toch gestart.
Inmiddels verspreidt de discrete geurmachine Brugge in de gangen Friendly Amber: een houtachtige geur waar bewoners positief op reageren. Daarna hebben we de geurondersteuning uitgebreid naar de kamers van bewoners met specifieke klachten, zoals een verstoord dag-nachtritme, wantrouwen, roepgedrag of seksuele ongeremdheid. Voor elke bewoner kiezen we een eigen geur op basis van zijn of haar levensverhaal.
Het resultaat
| Gemeten op de afdeling | Zonder geur | Met geur | Verbetering |
|---|---|---|---|
| Medewerkers die de gang een onvoldoende geven | 100% | 20% | 80% minder |
| Bewoners die ’s nachts uit bed komen | 3 tot 10 per nacht | 0 tot 4 per nacht | tot 60% minder |
| Eén bewoonster die ’s nachts uit bed komt | 20 tot 30 keer | slaapt door | na twee nachten |
De stank op de gang was zo goed als weg. Overdag werd er nauwelijks nog onrust ervaren, en ’s nachts sliepen bewoners beter door en werden ze later wakker. Bewoners lieten zich makkelijker verzorgen en er was minder wantrouwen en bemoeienis met elkaar. Bij drie bewoners met nachtelijke onrust waren geen inslapers of doorslapers nodig.
“De bewoners zijn rustiger, het ruikt lekker en ook de collega’s reageren er goed op.”
Bianca van den Berg, hoofd psychogeriatrische afdeling
“Het is nu niet meer als je met de dagdienst begint dat je gelijk de urinegeur ruikt als je de afdeling opkomt. Ook overdag ruik je de geur niet meer.”
Bianca van den Berg, hoofd psychogeriatrische afdeling
Wat we leerden
Geurondersteuning werkt het best als het team het zich eigen maakt. Contactpersonen Yvette en Suzanne gaan nu samen met ons aan de slag met de biografie en het gedrag van bewoners, en treden inmiddels zelfstandig op als geurondersteuners. De juiste geur biedt ondersteuning wanneer het nodig is, en niets meer dan dat.
Lees ook: De kracht van geur in de dementiezorg · Ons onderzoek · Geurondersteuning in de zorg
Dit onderzoek is gedaan in de gewone zorgpraktijk, waar altijd meerdere interventies tegelijk lopen. De nulmeting en de meting met geur zijn wel in dezelfde setting gedaan, zodat het verschil zichtbaar wordt. Geur vervangt geen medicijnen. Geurondersteuning werkt vaak, maar niet altijd. In onze eigen onderzoeken zien we gemiddeld 20% verbetering op het gestelde doel.
Wil je weten wat geur voor jouw zorglocatie kan betekenen? Plan een vrijblijvend gesprek, we kijken graag met je mee.