Je bewoner voelt dat er nog iets moet gebeuren, maar weet niet meer wat.
Locatiemanager, teamleider, EVV’er: jullie kennen dit moment. Aan het eind van de middag neemt de onrust bij dementie toe. Het hoort erbij, en kundige zorg weet dat het er is. Het heeft ook een naam: sundowning. In deze blog lees je waarom dit moment zo lastig is, en hoe een subtiele geur het kan ondersteunen.
Iets moeten, zonder te weten wat
Hun hele leven deden mensen net voor het eten nog even iets. De laatste taken op het werk afmaken. Aardappels schillen. De kinderen uit school.
Bij dementie zit dat ritme nog in het lichaam. Het brein zegt: nu moet je iets doen. Maar wat? Dat geeft een onwerkelijk, ongemakkelijk gevoel, en daar word je onrustig van.
Iedereen uit dat op een eigen manier:
- De een dwaalt over de gangen.
- De ander zoekt nabijheid.
- Een derde roept naar alles wat hij ziet, of juist niet ziet.
Waarom de onrust bij dementie juist dan oploopt
Er komt aan het eind van de middag meer bij. Het licht verandert. En rond half vier begint de avonddienst: overdracht, meer mensen, meer beweging op de afdeling.
Dat triggert mensen met dementie soms extra. Geen onwil, maar een brein dat niet meer kan filteren. Alle prikkels komen tegelijk binnen, op het moment dat het lichaam toch al zegt dat er iets moet gebeuren.
Woorden bereiken weinig, geur wel
Met woorden bereik je op dat moment weinig. Uitleggen dat er niets meer hoeft, komt vaak niet aan.
Een geurprikkel hoeft niet begrepen te worden. Hij is onzichtbaar en veilig, en gaat rechtstreeks naar het deel van het brein voor emotie en geheugen. Geur is het enige zintuig met zo’n korte route: het slaat de centrale sorteerpost in het brein over.
Een subtiele geur op het juiste moment kan dit moment minder onrustig maken, zonder dat een bewoner iets hoeft te zeggen of te begrijpen. En dat scheelt ook voor je team.
De juiste geur op het juiste moment
In de huiskamer start de geur net vóór de onrust begint, met een geur uit het sfeerprofiel comfort. De geurmachine is via een app geprogrammeerd op het ritme van de afdeling. Tijdens het eten staat hij uit.
Welke geur dat is, verschilt per afdeling. Het gaat niet om een lekker luchtje, maar om wat er op jouw afdeling speelt en wie er woont. Daarom zoeken we de geur altijd samen met het team.
Meer over hoe sundowning werkt en welke geur we vaak inzetten, lees je in Hoe helpt geurondersteuning bij sundowning in het verpleeghuis?
Gemeten: zonder en met geur
Elke afdeling is anders. Daarom meten we altijd eerst zonder geur (nulmeting) en daarna met geur (eindmeting), in dezelfde setting. In de zorg spelen altijd meer dingen tegelijk, dus helemaal zuiver is zo’n meting nooit. Het verschil is wel zichtbaar.
In 7 zorgorganisaties verbeterden 98 van de 99 vragen, gemiddeld met 51%. Op onrust en gedrag was de verbetering gemiddeld 59%. Lees meer over onze aanpak op de pagina onderzoek.
Het werkt alleen met de juiste geur voor jouw afdeling. En die zoeken we samen met je.
Bronnen
- Herz, R. S. (2016). The role of odor-evoked memory in psychological and physiological health. Brain Sciences, 6(3). doi.org/10.3390/brainsci6030022
- Sense to Connect, eigen geuronderzoeken in zorglocaties (nulmeting en eindmeting). Op aanvraag beschikbaar.
Herken je dit moment op jouw afdeling?
Plan een vrijblijvend gesprek. Samen kijken we wat een onzichtbare geurprikkel voor jouw bewoners en je team kan betekenen.
Lees verder
Wil je meer weten over geur bij dementie? Lees hoe geur in de dementiezorg werkt, of wat urinegeur doet met je team.