Het is avond in een woonzorgcentrum in Noord-Holland. Haar man staat op om naar huis te gaan, en op dat moment begint mevrouw te huilen. Net als gisteren, en net als de avond daarvoor. ’s Nachts wordt ze huilend wakker en overdag trekt ze zich terug. Haar verzorgenden en familie vroegen ons of geur dit verdriet in het woonzorgcentrum kon verzachten.
In een gesprek met haar verzorgende ontdekken we dat mevrouw eigenlijk nooit alleen is geweest. Ze was de jongste dochter in een gezin met vijf kinderen en groeide op in een huishouden met een kinderjuffrouw. Bovendien was haar moeder altijd thuis. Zoals dat in die tijd gewoon was, trouwde ze vanuit huis. Al snel kwam het eerste kindje, en daarna volgden nummer twee, drie, vier en vijf.
Ze had een prachtig leven. Het ontbrak haar en haar kinderen aan niets. Haar man had een hoge positie bij de krijgsmacht. Een statige man die rechtop loopt, met een krachtige uitstraling. Als ze samen door het huis liepen, keek zij trots. Je zag meteen dat ze graag bij hem was.
Mevrouw werd steeds vergeetachtiger. Ze wist soms niet meer waar ze woonde of wie ze was, en bracht zichzelf regelmatig in gevaar. Ook haar man raakte oververmoeid van de zorg. Daarom woont ze nu in het woonzorgcentrum. Daarna maakten haar kinderen haar kamer mooi. Alles is opnieuw geschilderd, en een bankje en een kast kwamen mee uit het oude huis. Overal staan fotolijstjes en tekeningen van de kleinkinderen.
Haar man is zoveel mogelijk bij haar. Toch blijft het gemis enorm. Elke avond beleeft ze het afscheid opnieuw, alleen op haar kamer in een eenpersoonsbed tegen de muur. Ze blijft voelen dat dit niet klopt en vraagt steeds: waarom? Het is moeilijk om haar uit te leggen dat ze hier veiliger is. Ze is in rouw, en meedoen aan activiteiten wil ze niet.
Samen met haar EVV’er, de eerstverantwoordelijk verzorgende, zoeken we waar haar mooiste herinneringen liggen. We lopen haar leven door, van haar kindertijd tot nu, en vragen waar ze van houdt. Het antwoord is bloemen. Haar man gaf haar elke week een mooie bos, en de allereerste bos was van rozen. Daarom fleurt ze nog steeds op als ze rozen ruikt.
Uit ervaring weten we ook dat mensen in de laatste fase van hun leven vaak meer houden van zoete geuren. Daarom kozen we voor Feels Like Home, een geur uit de geurfamilie Flowers met het sfeerprofiel Harmony. Er zit onder meer roos en vanille in. Een geurmachine verspreidt de geur volgens een vast geurschema. Voor een andere bewoner kan de keuze heel anders uitvallen, want het levensverhaal bepaalt welke geur troost geeft.
Geur en herinnering horen bij elkaar. In een Amerikaans onderzoek kregen mensen een geur, een plaatje of een geluid van hetzelfde ding aangeboden. Daarna vertelden ze welke herinnering dat opriep. Wat bleek? De herinneringen bij een geur voelden emotioneler dan die bij een plaatje of geluid. Dat komt mogelijk doordat de prikkels van de reukzenuwen niet eerst via de thalamus gaan, zoals bij vrijwel alle andere zintuigen. Dat verklaart ook waarom een vertrouwde geur bij verdriet in het woonzorgcentrum zoveel kan doen.
Na twee weken vragen we hoe het gaat. Mevrouw huilt nog steeds, maar veel korter dan eerst.
Ze wordt ’s nachts nog wel wakker, maar slaapt veel sneller weer in. En dat zonder slaapmedicatie. Afscheid en gemis kunnen we niet weghalen. Wel kunnen we dat gevoel zachter maken, met een geur die past bij haar mooiste herinneringen.
Geur vervangt geen medicijnen en geen goede zorg. Het is een extra steun voor bewoners die worstelen met gemis, op hun kamer en op de momenten dat het verdriet opkomt. Daarom stellen we vooraf samen een doel en kijken we met het team of het helpt. In onze eigen geuronderzoeken liet 91% van de gemeten resultaten een verbetering zien. Dat geur ook kan helpen om na een verlies weer door te slapen, lees je in het verhaal van Ineke uit Veenendaal. Meer over geur in de zorg vind je op onze zorgpagina.
Kan geur verdriet in het woonzorgcentrum verzachten?
Geur kan troost geven bij verdriet in het woonzorgcentrum. Bij deze mevrouw ging het huilen na twee weken terug van vier uur naar één uur per dag. Geur neemt het gemis niet weg, maar kan het zachter maken.
Waarom is het levensverhaal zo belangrijk?
Mevrouw was nooit alleen geweest: jongste dochter in een gezin met vijf kinderen, getrouwd en moeder van vijf kinderen. Wie dat weet, begrijpt waarom het alleen zijn zoveel verdriet geeft. En in dat verhaal vinden we ook de geur die troost.
Waarom kozen jullie voor Feels Like Home?
Mevrouw houdt van bloemen en fleurt op van rozen, want haar eerste bos van haar man was van rozen. Feels Like Home bevat onder meer roos en vanille. Voor een andere bewoner kan een heel andere geur passen.
Bronnen
Zie je ook bewoners die in de avond verdrietig worden?
Plan een vrijblijvend gesprek. Samen kijken we welke geur troost kan geven, op de kamer en in de avonduren.
Wil je weten wat geurondersteuning voor jouw omgeving kan betekenen? Meld je dan aan voor een vrijblijvend gesprek!
