“Ik doe een beetje gek, daarom woon ik hier, hè?” Dit zei een lieve vrouw met dementie tegen haar verzorgende in haar verpleeghuis, terwijl ze haar indringend aankijkt met haar heldere blauwe ogen. Mevrouw is 82 en heeft dementie. Wij hebben haar leren kennen, omdat ze extreme angstaanvallen heeft en wij haar hebben mogen helpen met geur.
Herinneringen terugvinden
Mevrouw vertelt over haar herinneringen zoals de Duitsers die in het achterhuis verbleven. Over haar vader, die schoolhoofd was in het dorp. Haar jeugd waar ze opgroeide in een gezin met vijf kinderen, ze was de middelste en niet zo slim als haar broers. Haar ouders hebben dat haar nooit verweten zegt ze en dat vond ze fijn. Haar broer zei altijd dat ze niet zo hysterisch moest doen, dat kreeg ze vaak van hem te horen. Ze was altijd snel bang als er weer iets engs gebeurde. De bommen op Rotterdam, ze heeft ze gehoord en nog uren daarna de oranje gloed aan de hemel gezien van het brandende Rotterdam.
Mevrouw heeft vandaag een goede dag en vertelt aan één stuk door. Ze had een leuke vriend, ze was heel graag met hem getrouwd, maar het geloof stond dit niet toe. Dan maar vriendschap, dat mocht wel. Ze hebben vaak gewandeld, dat kon wel in de oorlog. Ineens houdt ze op met vertellen. “Ik ben heel vaak bang en dan ben ik alles kwijt.” Mevrouw friemelt aan haar kleding wanneer ze dit vertelt. “En ik voel me zo gek en dat klopt niet hé?” Ze weet dat ze dementerend is.
Kan geur angst wegnemen?
Haar angstaanvallen zijn gelukkig een stuk verminderd nadat we geurondersteuning op haar kamer hebben geïnstalleerd. Om de juiste geur te vinden hebben we een psychobiografische anamnese gedaan. Uit de analyse kwam de geur Enchanted Nature, een geur die rust geeft. Gedurende de dag is mevrouw nu veel meer zichzelf, ze heeft geen rustgevende medicatie meer en ze slaapt veel beter.
Ook het verzorgend personeel is tevreden, ze laat zich, dankzij de geur op haar kamer, veel gemakkelijker helpen en dat scheelt hen veel tijd. Daarnaast heeft de geur echt geholpen om het aantal angstaanvallen te verminderen.
Door regelmaat van geur de angst weghouden
Afgelopen weekend ging het helaas toch mis. Door een coronatest bij een medebewoner moest iedereen op zijn of haar kamer blijven. Daar eten en daar blijven. Haar hele dagritme is hierdoor in de war. Mensen met dementie hebben veel baat bij regelmaat. Op haar kamer hebben we samen met haar verzorgende de programmering van de geurmachine nog verfijnder afgesteld, zodat de geur mevrouw helpt om om te gaan met haar angst wanneer dat nodig is.
Het geheugen voor geur
De mens heeft ook een geheugen voor geuren, het olfactorisch geheugen. Bepaalde geuren kunnen een sterke associatie met jouw jeugd oproepen. Mogelijk heeft dit ermee te maken dat het reukorgaan fylogenetisch een heel oud vermogen is; de input van de reukzenuwen gaat niet eerst via de thalamus, zoals vrijwel alle andere zintuiglijke waarnemingen.
Veelgestelde vragen
Kan geur angst wegnemen?
Mevrouw had extreme angstaanvallen en we hebben haar met geur mogen ondersteunen. Een goed gekozen geur kan helpen om angst en onrust te verminderen.
Waar komt de angst van deze mevrouw vandaan?
Ze was al als kind snel bang. De oorlog maakte diepe indruk, zoals de bommen op Rotterdam en de oranje gloed aan de hemel daarna.
Wat helpt het gesprek over herinneringen?
Een goede dag laat zien wat iemand heeft meegemaakt. Dat is de basis voor het kiezen van een geur die past bij haar levensverhaal.
Bronnen
- Lehrner, J., Marwinski, G., Lehr, S., Johren, P., & Deecke, L. (2005). Ambient odors of orange and lavender reduce anxiety and improve mood in a dental office. Physiology & Behavior, 86.
Zullen we samen kijken naar jouw zorglocatie?
Plan een vrijblijvend gesprek. Samen ontdekken we hoe geur rust en houvast kan geven op de kamer.
Lees verder
Ook wantrouwen kan met geur verminderen. Lees het verhaal van Martha, of ontdek op onze zorgpagina wat geur doet van kamer tot huiskamer.