Kan geur helpen bij rouwverwerking bij dementie?

Een zomerdag in een verpleeghuis. We maken kennis met een meneer uit Rotterdam: een man met een krachtige uitstraling, no-nonsense en gewend om hard te werken. De laatste tijd komt hij nors en soms agressief over. Zijn medebewoners worden er onrustig en angstig van, en er is maar één gezamenlijke huiskamer. Na onderzoek blijkt er iets anders achter te zitten: uitgestelde rouw. Rouwverwerking bij dementie vraagt om begrip, en een goed gekozen geur kan daarbij helpen.

Een leven in de haven

Meneer is een echte Rotterdammer die zijn leven aan de haven heeft gegeven. Hij begon met het slaan van nagels in grote schepen en werkte zich op tot voorman. Later stapte hij over naar de logistieke kant van de haven. Het leven was roerig, maar hij werkte altijd met grote passie. Zijn kinderen herinneren zich vooral dat hij altijd met zijn werk bezig was.

Samen met zijn vrouw kreeg hij vier kinderen. Als we over zijn gezin praten, merken we een aarzeling bij het aantal kinderen. Van het zorgpersoneel horen we waarom. Zijn tweede zoon is op jonge leeftijd verdronken.

Nachten bij de vijver

De verpleging vertelt over zijn nachten. Meneer wordt vaak wakker van heftige nachtmerries en gaat dan soms slaapwandelen. Meerdere keren vonden ze hem bij de vijver van het verpleeghuis, op zoek naar zijn overleden zoon. Als ze hem meenemen, roept hij naar het water: “Sorry, lieve jongen, sorry, sorry!” Het schuldgevoel zit diep en komt in zijn slaap naar boven. Dit is meer dan rouw alleen.

Op de dagen na het slaapwandelen is meneer onrustig, en dat raakt ook het welzijn van de andere bewoners. Dat gebeurt drie tot vier keer per week, tot verdriet van meneer, zijn medebewoners en het team. Medicatie is geprobeerd, maar gaf niet het gewenste effect.

Waarom rouwverwerking bij dementie zo hard binnenkomt

Bij ouderen komen sterke emoties uit het verleden vaak meer naar voren. Bij mensen met dementie is dat nog sterker. Een verlies van lang geleden kan dan opnieuw heel dichtbij komen. Daarom wilden we zijn leven beter leren kennen, met de psychobiografische anamnese die we hiervoor hebben ontwikkeld. Zo stemmen we de geurondersteuning af op wat iemand echt nodig heeft. Tijdens zo’n gesprek horen we vaak ontroerende verhalen, en dat was hier niet anders.

De juiste geur, ook met weinig aanknopingspunten

Dat bleek nog een uitdaging. Zijn werk was zijn beroep, zijn passie en zijn hobby tegelijk. Daardoor bleven er weinig herkenbare geuren over om mee te werken. We keken daarom naar zijn vroege jeugd. Er is weinig informatie, en met zijn kant van de familie is geen contact meer. Wel weten we dat hij tot zijn zestiende een gelukkige jeugd had, met een hechte band met zijn moeder. Op die relatie zijn we verder gaan zoeken.

Oude, vertrouwde geuren liggen opgeslagen in het olfactorisch geheugen. Ze kunnen iemand geruststellen, als er een positieve herinnering aan vastzit. Er zijn veel geuren en geurcomposities mogelijk, en het vakmanschap zit in de juiste match. Bij meneer ontbrak een deel van de informatie. Toch konden we met onze ervaring een goede keuze maken. We startten met de gekozen geur in een geurmachine Brugge.

Na twee weken: rustige nachten

Meneer valt geen andere bewoners meer lastig. ’s Nachts komt hij alleen nog even uit bed om te plassen. Geen onrustige nachten meer, niet voor hem en niet voor het team. Verdient niet iedereen een zo comfortabel mogelijk leven? De juiste geur helpt daarbij.

Wat je van geur mag verwachten

Geur vervangt geen medicijnen en geen goede zorg. Het is een extra steun voor bewoners met oud verdriet, op hun kamer en in de nacht. Daarom stellen we vooraf samen een doel en kijken we met het team of het helpt. In onze eigen geuronderzoeken liet 91% van de gemeten resultaten een verbetering zien. Hoe geur op een psychogeriatrische afdeling zorgde voor rust en betere nachten, lees je in de referentie van Frankeland in Schiedam. Meer over geur in de zorg vind je op onze zorgpagina.

Veelgestelde vragen

Kan geur helpen bij rouwverwerking bij dementie?
Geur kan rust geven bij rouwverwerking bij dementie. Bij deze meneer was dat na twee weken te merken, met rustigere dagen en rustige nachten. Geur vervangt geen goede zorg, het is een extra steun.

Waar komt nors en agressief gedrag soms vandaan?
In dit verhaal kwam het gedrag voort uit uitgestelde rouw: het verlies van een zoon op jonge leeftijd. Als je de achtergrond kent, kun je het gedrag beter begrijpen.

Wat als je weinig weet over iemands verleden?
Dan kijken we naar werk, buurt en jeugd. Bij deze meneer zochten we verder in de band met zijn moeder. Met ervaring kun je dan toch de juiste match maken.

Zie je ook onrust die teruggaat op oud verdriet?

Plan een vrijblijvend gesprek. Samen kijken we hoe geur rust kan geven, overdag en in de nacht.

Plan een gesprek

Lees verder

Soms gaat onrust terug op iets van lang geleden. Lees hoe geur hielp na een levenslang trauma, of zie hoe de nachten op de PG-afdeling van Frankeland rustiger werden.

Mirjam den Boer Sense to Connect

Ik ben Mirjam den Boer
Geurspecialist

Wil je weten wat geurondersteuning voor jouw omgeving kan betekenen? Meld je dan aan voor een vrijblijvend gesprek!

 
 

  • Categorie