Een gang in een verpleeghuis in Schiedam. Een meneer met heldere, vriendelijke ogen loopt zijn vaste rondje, met zoals altijd een koekje in zijn borstzak. Hij praat in een mengeling van Hongaars en Nederlands. Verstaan doe je hem niet, maar zijn blik is vrolijk. Toch gaan verzorgenden na een dienst soms met blauwe plekken naar huis. Seksueel ongeremd gedrag bij dementie is een gevoelig onderwerp, en juist daar kan een goed gekozen geur rust brengen.
We hebben allemaal behoefte aan aandacht. Een goed gesprek, een echte glimlach, het gevoel dat iemand je ziet. Daarnaast verlangen we naar liefde, aanraking en intiem contact. Die behoefte verdwijnt niet als je ouder wordt, en ook niet als je dementie krijgt.
Wel verandert de manier waarop iemand die behoefte laat zien. Door dementie kan iemand zijn impulsen minder goed beheersen. Ook weet hij vaak niet meer welke sociale regels er rond seksualiteit gelden. Daardoor ontstaan situaties die ongemakkelijk zijn voor de bewoner zelf, maar ook voor medebewoners, zorgverleners en familie. Daarom is het belangrijk om dit gedrag met begrip en empathie te benaderen. Op Dementie.nl lees je meer over omgaan met ongeremd gedrag.
Terug naar de meneer in Schiedam. Hij beweegt zich graag door de gangen van zijn vertrouwde omgeving. Opvallend is zijn genegenheid voor vrouwen. Hij heeft behoeften, maar hij weet niet meer goed hoe hij daarmee om moet gaan. Daardoor betast hij medebewoners en vrouwelijke zorgprofessionals.
Zijn knijpkracht is soms zo stevig dat verzorgenden met blauwe plekken naar huis gaan. Medebewoners kunnen zich niet verdedigen, en verzorgenden kunnen hen niet altijd beschermen. Sommige verzorgenden weigeren hem nog te helpen en vragen zelfs om overplaatsing. Zo wordt de situatie voor iedereen steeds zwaarder.
Is meneer dan iemand die bewust grenzen overschrijdt? Nee. Hij zoekt nabijheid, maar hij weet niet meer hoe dat op een goede manier kan.
Tijdens een van onze bezoeken krijgen we precies die vraag. Een standaardgeur voor dit gedrag bestaat niet. We kijken altijd eerst naar de persoon en zijn verhaal. Daarom beginnen we met een psychobiografische anamnese: we brengen zijn levensverhaal, gewoontes en herinneringen in kaart. Zo ontdekken we een geur die hem doet denken aan zijn moeder. Hoe we zo’n geur kiezen, lees je in onze blog over een persoonlijke geur bij dementie.
Bij hem werd dat Comfort Care, een geur uit de geurfamilie Nature met onder andere lavendel en rozemarijn. Juist de lavendel bracht hem terug naar herinneringen aan zijn moeder. Die vertrouwde associatie gaf hem rust, en zijn seksuele dwang richting zorgverleners nam af.
Op zijn slaapkamer plaatsten we een geurmachine Brugge. Het programma verspreidt de geur gelijkmatig over de dag, en ook op de momenten dat het gedrag de kop opsteekt. De machine hoeft dus niet de hele dag aan om de geur zijn werk te laten doen. Zo zorgde een klein vleugje geur voor een grote verandering.
Geur vervangt geen medicijnen en geen goede zorg. Het is een extra steun voor de bewoner, en daarmee ook voor zijn medebewoners en het team. Daarom stellen we vooraf samen een doel en kijken we met het team of het helpt. In onze eigen geuronderzoeken liet 91% van de gemeten resultaten een verbetering zien. Hoe een geur op basis van een levensverhaal rust en vertrouwen kan geven, lees je ook in het verhaal van een meneer van 96 in Wageningen. Meer over geur in de zorg vind je op onze zorgpagina.
Waarom laten mensen met dementie soms seksueel ongeremd gedrag zien?
De behoefte aan aandacht, aanraking en intimiteit blijft bestaan. Door dementie kan iemand zijn impulsen minder goed beheersen en kent hij de sociale regels rond seksualiteit niet meer.
Hoe ga je met dit gedrag om?
Met begrip en empathie. Het gedrag is ongemakkelijk voor bewoners, zorgverleners en familie, maar het komt voort uit een behoefte en niet uit onwil. Kijk daarom eerst naar wat iemand zoekt.
Kan geur seksueel ongeremd gedrag bij dementie verminderen?
Bij deze meneer wel. Een geur die hem aan zijn moeder deed denken, gaf hem rust, en zijn seksuele dwang richting zorgverleners nam af. Geur is daarbij een extra steun naast goede zorg, met vooraf een duidelijk doel.
Zie je ook ongeremd gedrag bij een bewoner op jouw afdeling?
Plan een vrijblijvend gesprek. We kijken eerst naar de bewoner en zijn verhaal, en dan pas naar geur.
Wil je weten wat geurondersteuning voor jouw omgeving kan betekenen? Meld je dan aan voor een vrijblijvend gesprek!
