Een dochter aan de telefoon. Haar moeder heeft Alzheimer en slaapt slecht. Ze is ’s nachts bang, wil naar huis, roept. “Kan geur iets doen?” vraagt ze. “Ze rook altijd zo graag aan de rozen in haar tuin.”
Die laatste zin is goud waard. Want bij een persoonlijke geur beginnen we niet bij een flesje. We beginnen bij een leven.
Geur gaat in je brein rechtstreeks naar de plekken voor emotie en herinnering. Je ruikt iets, en voordat je erover nadenkt, sta je weer in de keuken van je oma of op het strand van vroeger. Herinneringen die door geur worden opgeroepen, voelen intenser en emotioneler dan herinneringen bij een foto.
Bij dementie wordt dat extra bijzonder. Woorden, namen en gezichten raken weg. Maar oude herinneringen en het gevoel dat erbij hoort, blijven vaak langer bestaan. Geur kan daar een deur naartoe openen, zonder dat er iets gezegd hoeft te worden.
Een persoonlijke geur begint met luisteren. In een psychobiografische anamnese praten we met familie en verzorgenden over het levensverhaal. Waar groeide iemand op? Wat was haar werk, haar hobby, haar favoriete plek? Wanneer was ze gelukkig? En wat gaf haar rust?
We vragen ook naar de moeilijke periodes. Want een geur kan net zo goed een nare herinnering oproepen als een fijne. Ruikt iets naar het ziekenhuis van toen, of naar een periode van verdriet? Dan houden we die geurelementen er bewust buiten.
Op basis van dat verhaal stelt Mirjam den Boer de persoonlijke geur samen. Soms is dat een geur uit ons assortiment die precies past. Soms wordt het een eigen samenstelling, speciaal voor die ene persoon.
Daarna kijken we naar de praktijk. Een compacte geurmachine Brugge past op een slaapkamer of in een appartement. Via de app stellen familie of verzorgenden hem in op het ritme van de bewoner. Wij geven daar duidelijke instructies bij, zodat het thuis of op de afdeling makkelijk blijft.
Het eerste wat familie vaak opvalt, is iets kleins: een gezicht dat zachter wordt. Daarna volgt soms meer.
Ineke uit Veenendaal sliep na het overlijden van haar man slecht. Met een persoonlijke geur, afgestemd op haar levensverhaal en haar nachtritme, sliep ze na een paar dagen weer goed door. Bij een bewoonster van Martha Flora in Haarlem werd de angst minder en de nachtrust beter. Haar dochter Rachel merkte het meteen als de geur op was: dan kwam de onrust terug. En een meneer met dementie die nauwelijks sliep, sliep na twee weken weer de hele nacht door en wandelde weer elke dag.
Bij de een gaat het snel, soms al na een dag. Bij de ander duurt het langer. En soms werkt het niet. Daarom kijken we samen met familie en zorg hoe het gaat, en passen we aan waar dat nodig is.
Een persoonlijke geur is geen wondermiddel en vervangt geen medicijnen of zorg. Het is een aanvulling: een zachte, persoonlijke manier om rust te geven, juist als woorden tekortschieten. In onze praktijk en onze eigen onderzoeken zien we dat geur vaak helpt, niet altijd. Dat zeggen we er altijd eerlijk bij.
Wat is een persoonlijke geur bij dementie?
Een geur die is afgestemd op het levensverhaal van één persoon. We bouwen hem op uit geurelementen die horen bij positieve herinneringen, en laten elementen weg die aan nare periodes doen denken.
Hoe kom je tot de juiste geur?
Met een psychobiografische anamnese: een gesprek met familie en verzorgenden over het leven, de herinneringen en wat iemand rust gaf. Op basis daarvan stelt Mirjam den Boer de geur samen.
Helpt een persoonlijke geur bij slapen?
In de praktijk zien we dat mensen vaak rustiger worden en beter slapen, soms al na een paar dagen. Het werkt niet bij iedereen, en geur vervangt geen medicijnen of zorg.
Bronnen
Wil je weten of een persoonlijke geur kan helpen bij jouw naaste of bewoner?
Plan een vrijblijvend gesprek. We luisteren eerst naar het verhaal.
Wil je weten wat geurondersteuning voor jouw omgeving kan betekenen? Meld je dan aan voor een vrijblijvend gesprek!
