Het is midden in de nacht in een kleinschalig verpleeghuis voor mensen met dementie. Martha, al ruim de tachtig gepasseerd, is weer uit bed. Ze wil zeker weten dat er geen vreemden zijn. Overdag zit ze onrustig in de huiskamer, bang dat anderen haar “huis” leeghalen. Ze is oververmoeid en daardoor meer in de war dan nodig. Achterdocht bij dementie kost iemand veel rust, en juist daar kan een goed gekozen geur bij helpen.
Door haar dementie heeft Martha argwaan en wantrouwen naar haar medebewoners, naar de zorgprofessionals en naar ander bezoek. Daardoor laat ze bijna niemand toe. Ze is continu in de weer, en zo komt ze niet toe aan haar eigen rust en haar eigen ritme.
Haar familie en de zorgprofessionals vroegen ons daarom om mee te denken. Kan geurondersteuning zorgen voor een goed dag- en nachtritme en meer comfort voor Martha?
We ontmoeten Martha samen met de locatiemanager, de enige die ze enigszins vertrouwt. Ze weet dat we op bezoek komen en hier niet gaan werken. Wat een lief mens, met van die pretoogjes. Eerst laat ze haar kamer zien. Daarna vertelt ze over haar vader, haar moeder, haar man en haar kinderen.
Het bijzondere is dat ze alles door elkaar vertelt. Er zijn geen jaartallen, het is één verhaal, alsof alles tegelijk gebeurde. Ze verloor haar broer in de oorlog. Haar vader was ineens een paar dagen weg, en haar zoon vond hem. Haar man trok hun dochter voor, net zoals haar vader dat bij haar deed, en daar vond haar dochter echt wat van. En er waren veel mannen die alles maar weg kwamen halen. Het is één grote puzzel, en wij mogen er de lijn uit halen.
Dan stopt ze ineens. “Bun gij hier geboruh?” We moeten nee zeggen. Of we anders leuker waren geweest? Er verschijnt een ondeugende glimlach op haar gezicht. Ze wrijft over een bovenarm en zegt: “Ja meiske, waarschijnlijk wel.” Ze lacht van oor tot oor. Wat een fijn moment.
Van tevoren vulde de familie de vragen van de psychobiografische anamnese in. Samen met onze ontmoeting gaf dat een goed beeld van de juiste geurcombinatie. De juiste reactie haal je namelijk uit geuren die horen bij iemands positieve herinneringen, van de geboorte tot nu.
Er is dus geen vaste geur tegen wantrouwen. We kijken eerst naar het doel: rust in de nacht en meer comfort in de huiskamer. Daarna kiezen we een geurfamilie en een sfeerprofiel, en pas dan de geur zelf. Hoe dat in de praktijk gaat, lees je in onze blog over het kiezen van een persoonlijke geur.
Waarom kan een vertrouwde geur zoveel doen? Geur neemt in ons brein een korte weg. De prikkels van de reukzenuwen gaan niet eerst via de thalamus, zoals bij vrijwel alle andere zintuigen. Daardoor roept een geur snel een herinnering of een gevoel op. Voor de nachten is dat extra belangrijk, en daarover lees je meer in onze blog over slaapproblemen.
Geur vervangt geen medicijnen en geen goede zorg. Het is een extra steun voor bewoners die zich onveilig voelen, op hun kamer en in de huiskamer. Daarom stellen we vooraf samen een doel en kijken we met het team of het helpt. In onze eigen geuronderzoeken liet 91% van de gemeten resultaten een verbetering zien. Hoe geur bij een meneer van 96 in Wageningen zorgde voor meer rust en vertrouwen, lees je in deze referentie. Meer over geur in de zorg vind je op onze zorgpagina.
Kan geur helpen bij achterdocht bij dementie?
Een goed gekozen geur kan rust geven bij achterdocht bij dementie. We stemmen de geur af op iemands positieve herinneringen, met als doel meer comfort en een beter dag- en nachtritme. Geur vervangt geen goede zorg, het is een extra steun.
Wat is een psychobiografische anamnese?
Een gesprek en vragenlijst over iemands levensverhaal, van de geboorte tot nu. Daaruit halen we de positieve herinneringen waar een passende geur bij hoort. Bij Martha vulde de familie de vragen vooraf in.
Wie vroeg om geurondersteuning voor Martha?
Haar familie en de zorgprofessionals. Zij wilden meer comfort en een beter dag- en nachtritme voor haar.
Herken je achterdocht bij bewoners op jouw afdeling?
Plan een vrijblijvend gesprek. Samen kijken we wat iemand rust en vertrouwen geeft, op de kamer en in de huiskamer.
Wil je weten wat geurondersteuning voor jouw omgeving kan betekenen? Meld je dan aan voor een vrijblijvend gesprek!
